Bezpośrednie stosowanie dyrektywy ZAFI

Bezpośrednie stosowanie dyrektywy ZAFI

Wojciech Szczepaniak Szymon Okoń AIFMD dyrektywa ZAFI
Dyrektywa ZAFI nadal nie została implementowana do polskiego porządku prawnego. Czy możliwe jest jednak jej bezpośrednie stosowanie w Polsce?

Minęły prawie cztery lata od przyjęcia dyrektywy 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, zwanej AIFMD lub – od polskiego skrótu – dyrektywą ZAFI.

Regulacje te powinny zostać implementowane do polskiego porządku prawnego do dnia 22 lipca 2013 roku. W dniu 16 stycznia 2015 roku ukazał się jedynie projekt ustawy nowelizującej ustawę o funduszach inwestycyjnych, więc wciąż czekamy na nowe prawo.

Można zatem zadać pytanie, czy w związku z brakiem implementacji dyrektywy ZAFI możliwe jest bezpośrednie stosowanie jej przepisów w Polsce? W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznaje się, że w niektórych przypadkach w odniesieniu do dyrektyw może mieć zastosowanie zasada bezpośredniego skutku w celu ochrony praw osób indywidualnych.

W orzeczeniu z dnia 4 grudnia 1974 r. Yvonne van Duyn przeciwko Home Office stwierdzono, że dyrektywa ma bezpośredni skutek, gdy przepisy są bezwarunkowe oraz wystarczająco jasne i precyzyjne, natomiast zgodnie z orzeczeniem z dnia 5 kwietnia 1979 r. Pubblico Ministero przeciwko Tullio Ratti może być ona stosowana bezpośrednio, jeśli państwo członkowskie nie transponowało dyrektywy w terminie do krajowego porządku prawnego.

Poza orzecznictwem Trybunału trzeba uwzględnić zakres podmiotowy prawa. Możliwość bezpośredniego stosowania dyrektywy w Polsce uzależniona jest od określenia w polskim porządku prawnym kręgu podmiotów, które będą kwalifikowane jako zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI, ang. alternative investment fund managers, AIFM), jak również jednostek uznawanych za alternatywne fundusze inwestycyjne (AFI, ang. alternative investment funds, AIF). Przy braku odpowiednich definicji, nawet gdybyśmy chcieli stosować dyrektywę bezpośrednio, nie jest to możliwe ze względu na brak określenia jej kluczowych adresatów.

Z tego powodu obecnie trudno dopuścić możliwość ogólnego, bezpośredniego stosowania przepisów Dyrektywy ZAFI w Polsce. Skrupulatna analiza przepisów dyrektywy prowadzi do wniosku, że o bezpośrednim stosowaniu można mówić jedynie w odniesieniu do art. 32 Dyrektywy ZAFI, zgodnie z którym państwa członkowskie zapewniają uprawnionemu ZAFI z UE możliwość wprowadzania do obrotu jednostek uczestnictwa zarządzanego przez siebie AFI z UE wśród inwestorów branżowych w innymi państwie członkowskim aniżeli rodzime państwo członkowskie ZAFI natychmiast po spełnieniu wymogów określonych w niniejszym artykule. Na podstawie tej regulacji ZAFI z Unii Europejskiej przysługuje uprawnienie do żądania dopuszczenia jednostek uczestnictwa zarządzanego przez niego AFI z UE do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – ale tylko wśród inwestorów branżowych. Regulacja ta ma charakter bezwarunkowy, jest wystarczająco jasna i precyzyjna, a przy tym nie odnosi się do kręgu podmiotowego ZAFI lub AFI w Polsce, który obecnie, ze względu na brak implementacji dyrektywy, nie jest określony.


Autorzy

:theone/f_name

Wojciech Szczepaniak

Partner w Kancelarii SSW

Wojciech Szczepaniak, radca prawny, specjalizuje się w doradztwie na rzecz polskich i zagranicznych...

:theone/f_name

Szymon Okoń

Partner w SSW Pragmatic Solutions

Dr Szymon Okoń, radca prawny, doktor nauk prawnych, doktor nauk ekonomicznych w zakresie finansów....

Zapraszamy do zapoznania się z naszą praktyką w tym zakresie:

Powiązane