Inwestycje w strategicznych sektorach gospodarki: nowe przepisy chroniące przed wrogim przejęciem

Inwestycje w strategicznych sektorach gospodarki: nowe przepisy chroniące przed wrogim przejęciem

Szymon Okoń inwestycje nowelizacja
Dnia 4 stycznia 2016 roku Prezydent RP podpisał nowelizację rozszerzającą zakres Ustawy z dnia 24 lipca 2015 roku o kontroli niektórych inwestycji („Ustawa”). Zgodnie z założeniami wskazanymi w uzasadnieniu do projektu Ustawy, zasadniczym celem, realizowanym przez kontrolę strategicznych sektorów gospodarki, ma być ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Ustawa obejmuje swym zakresem zasady sprawowania kontroli nad transakcjami polegającymi na nabywaniu udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków w spółkach zaliczanych do tzw. strategicznych sektorów gospodarki.

Jak państwo będzie sprawowało kontrolę?

Rada Ministrów uzyskała upoważnienie do określenia listy podmiotów, które zostaną objęte zakresem regulacji omawianego aktu prawnego. Istota regulacji zawiera się w sprawowaniu kontroli nad uzyskiwaniem:

  • istotnego uczestnictwa w spółce ze strategicznego sektora, lub
  • dominacji nad podmiotami objętymi zakresem Ustawy.

Zgodnie z Ustawą poprzez istotne uczestnictwo należy rozumieć możliwość wywierania wpływu na działalność innego podmiotu poprzez posiadanie w okresie ostatnich dwóch lat udziałów, akcji lub udziału kapitałowego dających co najmniej 20% ogólnej liczby głosów.

Dominacja została natomiast zdefiniowana jako możliwość oddziaływania na podmiot z uwagi na posiadanie większości głosów w jego organach lub uprawnienie do powoływania członków jego organów. Zakres przypadków uzyskania istotnego uczestnictwa lub dominacji został rozszerzony na transakcje podejmowane także przez podmioty zależne.

Jakie sektory gospodarki zostaną objęte ochroną?

Kolejnym istotnym punktem regulacji jest wskazanie sektorów gospodarki, które mogą zostać objęte ochroną. Wśród wymienianych branż, na szczególną uwagę zasługują:

  • wytwarzanie energii elektrycznej,
  • produkcja benzyn silnikowych,
  • produkcja chemikaliów,
  • produkcja nawozów oraz wyrobów chemicznych,
  • dystrybucja gazu ziemnego lub energii elektrycznej,
  • działalność telekomunikacyjna czy przesyłanie paliw gazowych.

Postanowienia Ustawy będą mogły w pełni znaleźć zastosowanie wraz z wydaniem rozporządzenia określającego indywidualnie podmioty, które będą chronione przed przejęciem. Kompetencja do wydania rozporządzenia i uszczegółowienia regulacji ustawowej została przydzielona Radzie Ministrów.

Jak dokonać inwestycji?

Głównym obowiązkiem wynikającym z Ustawy i spoczywającym na podmiocie, który zamierza uzyskać istotne uczestnictwo lub dominację w stosunku do innego podmiotu na rynku jest złożenie zawiadomienia o tym fakcie do organu nadzoru, tj. ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa.

Postępowanie może zostać wszczęte właśnie na podstawie takiego zawiadomienia (zawierającego informacje wymienione w Ustawie oraz rozporządzeniu) lub, w określonych przypadkach, z urzędu.

Sprzeciw wobec planowanej inwestycji

Decyzja o ewentualnym sprzeciwie wobec planowanej inwestycji powinna zostać wydana w ciągu 90 dni od wszczęcia postępowania a przesłanki rozstrzygnięcia zostały określone poprzez zastosowanie klauzul generalnych takich jak strzeżenie niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej oraz zapewnienie porządku i bezpieczeństwa publicznego.

Ze względu na ogólnikowo zdefiniowane podstawy wydania decyzji, organ kontroli ma obowiązek uprzedniego wystąpienia do organu doradczego, tj. Komitetu Konsultacyjnego o wydanie rekomendacji w przedmiocie występowania zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego w przypadku dokonania rozważanej transakcji. Komitet Konsultacyjny składa się z podmiotów będących przedstawicielami siedemnastu, wskazanych w Ustawie, organów administracji publicznej. Inwestycja, której dotyczyło zawiadomienie może zostać dokonana tylko w przypadku braku sprzeciwu odpowiedniego organu, zgłoszonego w wyżej wskazanym terminie 90-cio dniowym.

Zgodnie z postanowieniami Ustawy, podmiotowi zgłaszającemu zawiadomienie oraz spółce objętej ochroną, w przypadku odmowy wszczęcia postępowania, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skarga do sądu administracyjnego.

Sankcje za niezgłoszenie lub nabycie podmiotu pomimo sprzeciwu

Na podmiot uzyskujący istotne uczestnictwo lub dominację może zostać nałożona sankcja w postaci:

  • grzywny do 100.000.000 zł,
  • kary pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat, lub
  • obie kary łącznie.

Czynność prawna dokonana bez uprzedniego zgłoszenia zawiadomienia lub pomimo sprzeciwu organu kontroli jest nieważna lub będzie miał miejsce zakaz wykonywania praw związanych z nabytymi akcjami lub udziałami w spółce.

Obecnie brak rozporządzenia wykonawczego do Ustawy, w praktyce uniemożliwia zastosowanie postanowień nowej regulacji. Ostatnio natomiast znowelizowano dotychczasowe brzmienie poprzez rozszerzenie katalogu sektorów chronionych. Zmiana taka została dokonana w lutym 2016 roku poprzez objęcie zakresem regulacji również podmiotów zajmujących się przerobem i wydobyciem rud metali.

Teskt został opracowany przez dr Szymona Okonia, radcę prawnego, Partnera w Kancelarii SSW oraz Dawida Brudzisza, Legal Assistant w Kancelarii SSW. 

 


Autor

:theone/f_name

Szymon Okoń

Partner w SSW Pragmatic Solutions

Dr Szymon Okoń, radca prawny, doktor nauk prawnych, doktor nauk ekonomicznych w zakresie finansów....

Powiązane